Nörogenez Nedir / Nasıl Artırılır ?

Bilim adamları Nörogenez’i artırmanın bilişsel işlevi ve hafızayı iyileştirebileceğini düşünüyorlar. Lakin bu bulgular henüz kapsamlı bilimsel çalışmalar ile ispatlanmamıştır. Bu makaleden Nörogenez’in ne olduğundan ve onu artırabilecek yöntemlerden bahsedeceğiz.

Nörogenez Nedir ?

Nöronlar, beyinden ve sinir sisteminden elektrokimyasal sinyaller alan beyin hücreleridir. Sinaps adı verilen binlerce bağlantı aracılığıyla birbirine bağlanan iletişim birimleridir. Bu bağlantılar sonuçta beyninizin tüm ağını oluşturur.

Nörogenez ise en basit tabiri ile yeni nöronların üretilme sürecidir.

Hepimizin beyninde ortalama 100 milyar nöron bulunuyor, bu sayı Samanyolu Galaksisi’nde ki yıldız sayısına eşit. (İnanılmaz, öyle değil mi ?)

Yakın zamana kadar nörobilimciler, beyin de dahil olmak üzere merkezi sinir sisteminin nörogenez ve kendini yenileme yeteneğine sahip olmadığına inanıyorlardı. Ancak 1990’lı yıllarda yapılan çalışmalar bunun tersini gösterdi.

İnsan beyni oldukça esnek bir yapıdadır ve yetişkinlikte bile değişime uyum sağlayabilir.

Burada bahsettiğimiz değişime uyum sağlama terimine nöroplastite denir. Yani beyninizin, kendisinin birçok yönünü yeniden yapılandırma ve değiştirme yeteneği.

Nöroplastisite beyin sağlağını artırabilmek için benzersiz bir yoldur. Temel olarak şunları yapar;

  • Bilişsel performanısızı iyileştirebilir, yeni bilgileri öğrenmenizi kolaylaştırabilir ve karmaşık sorunlara daha kolay çözümler üretebilmenizi sağlayabilir [ 1 ]
  • Nörodejenerasyona (alzheimer/parkinson) karşı korur [ 15 , 16 ]
  • Beyin ve Sinir Sistemi yaralanmalarının iyileşmesine yardımcı olur [ 10 ]
  • Depresyon, Şizofreni, Anksiyete gibi hastalıklara yardımcı olabilir [ 18 , 19 ]

Nöroplastisiteyi geliştirmek temel olarak yeni şeyler öğrenmekle ve daha önce sahip olmadığınız becerileri kazanmakla başlar. Bunun haricinde yediğiniz yiyecekler, yaşam tarzınız ve genetiğiniz gibi birçok faktör bu durumu etkiler.

Nöroplastisite sağlıklı bir beyine sahip olabilmek için oldukça önemli bir süreçtir ve nörogenez ise bunun önemli bir parçasıdır.

Nörogenezi Artırabilen Yöntemler

Araştırmacılar çeşitli yiyeceklerin, yaşam tarzı yöntemlerinin ve takviyelerin nörogenezi artırabildiğini buldu, lakin çalışmaların büyük çoğunluğu hayvanlarda yapıldı.

Aşağıda daha fazla araştırma ve geliştirme çabalarına yol göstermesi için mevcut literatürün bir özetini sunuyoruz.

1) Yaşam Tarzı

Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar egzersiz yapmak, yeni şeyler öğrenmek, daha iyi uyumak ve cinsel aktivite gibi bazı yaşam tarzı değişikliklerinin nörogenezi önemli ölçüde artırabileceğini gösteriyor.

  • Yeni şeyler öğrenmek [ 20 , 21 ] – En kolay ve efektif yöntemlerden bir tanesidir.
  • Egzersiz yapmak [ 22 , 23 ] – Egzersiz nörogenezi artırabilmek için benzersiz bir yoldur. Fareler üzerinde yapılan bir çalşmada koşu egzersizi farelerin hipokampusundaki yeni hücrelerin sayısını iki katına çıkardı [ 24 ].
  • Uyku [ 25 ] – Araştırmalar uzun süreli uyku yoksunluğunun nörogenezi azaltabileceğini göstermektedir.
  • Cinsel Aktivite [ 26 , 27 ]

2) Diyet ve Beslenme

Çalışmalar bazı diyetlerin ve yiyeceklerin nörogenezi artırabileceğini göstermektedir. Lakin kapsamlı araştırmalar eksiktir.

  • Aralıklı Oruç [ 36 ] – Farelerde oruç tutmak hipokampüsteki hücrelerin çoğalmasını %30 artırmıştır.
  • Akdeniz Diyeti [ 28 ] – Kanıt eksik ama muhtemelen yardımcı olacaktır
  • Flavonoidler [ 29 , 30 , 31 ]
  • Kahve [ 32 ]
  • Yeşil Çay [ 33 ]
  • Omega 3 (EPA-DHA) [ 34 , 35 ]

Ketojenik diyetin’de muhtemelen yardımcı olması gerekir ama fareler üzerinde yapılan denemeler karmaşık sonuçlar vermiştir. [ 37 , 38 ]

3) Takviyeler/Supplementler

  • Zerdeçal [ 46 ]
  • Resveratrol [ 45 ]
  • EGCG [ 33 ]
  • Theanine [ 40 ]
  • Omega 3 (EPA-DHA) [ 34 , 35 ]
  • Ginseng [ 43 ]
  • Üridin [ 42 ] – Anne sütünde vardır.
  • Niasin [ 39 ]

4) İlaçlar

  • SSRI ilaçlar [ 61 , 62 ]
  • Lityum [ 63 ]
  • rTMS [ 64 ]
  • Pregnenolon85 , 86 ]
  • Serebrolizin [ 87 ]

Mustafa Aydın
Yanlız ve çaresiz olmanın ne demek olduğunu çok iyi biliyorum. Bu yüzden bu dünyada başka hiç bir insanın yanlız ve çaresiz hissetmesini istemiyorum.

Son Makaleler

Sigaranın Zararları (Bilimsel Kanıtları İle)

1920'li yıllardan itibaren bilim adamları ve doktorlar sigarayı çeşitli hastalıklar ile ilişkilendiriyorlar. Araştırmacılar, sigara içmenin kanser , kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kalp hastalığı , IQ'da düşüş , erken yaşlanma ( saç dökülmesi de dahil...

Neden Daha Fazla Doktor Yetiştirmemize Rağmen Daha Çok Hasta Oluyoruz !

Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle sağlığın nasıl üretilebileceğinden bahsetmem gerekiyor. Öncelikle konu sağlık veya başka bir şey olsun, iktisadi olarak eğer bir şey...

Neden Hergün 42 Farklı Takviye Kullanıyorum !

Deli değilim ! Mantıklı bir açıklamam var. Hali hazırdaki tıp literatürü beni iyileştirebilmek için yetersiz kaldığında başıma daha kötü ne gelebilir ki diyerek yenilikçi bilimsel...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

İlginizi Çekebilir