Çörek Otu Yağı Nedir | Faydaları ve Kullanım Alanları

Çörek otu eski çağlardan beri kullanılan ve her derde deva olarak bilinen bir bitkidir. Muazzam şifalı etkileri ve tarih arenasında çok eski bir geçmişi olmasına rağmen ne yazık ki modern tıpta bu bitkiye yeteri kadar önem verilmiyor.

Çörek Otu’nun hangi hastalıklarda kullanıldığını ve nasıl sonuçlar elde edildiğini görmek için okumaya devam edin.

Çörek Otu Nedir ?

Çörek otu Güney Asya’ya özgü ve bilimsel adı Nigella Sative olarak adlandırılan bir bitkidir [ 1 ]. Geleneksel tıpta her derde deva olarak adlındırılır, lakin burada bahsi geçen faydalarının birçoğu bilimsel çalışmalar ile kanıtlanmamıştır.

Aşağıda çörek otu hakkında yapılan bilimsel çalışmaların kısa bir özeti yer alıyor.

Çörek Otu Yağının Faydaları

Konu Etki Kanıt
Enflamasyon
5
Düşük
Astım
4
Yüksek
Diyabet
3
Orta
Yüksek Tansiyon
3
Orta
Yüksek Lipitler
3
Orta
Hashimoto Tiroidi
1
Düşük
Erkek Kısırlığı
3
Düşük
Bilişsel İşlev
3
Düşük
Antikanser
3
Düşük

Enflamasyon

Çörek otu yağı çok güçlü anti-inflamatuar bileşikler (timokinon) içerir.

Hücre ve hayvan çalışmaları çörek otunun birçok iltihaplı hastalığa yardımcı olabileceğini göstermektedir. Fareler üzerinde yapılan birçok çalışma timokinon’un inflamatuar hastalıklara (kolit, ms ve Nöroinflamasyon) yardımcı olabileceğini göstermektedir. [ 5 , 6 , 7 ]

Hayvan çalışmalarını referans alacak olursak çörek otu yağı;

  • Th1 ve Th2 baskınlığına da fayda sağlayabilir
  • Enflamasyonun ana kontrol noktalarından birisi olan NF-Kb’yı inhibe edebilir. [ 8 ]
  • AMPK’yı aktive eder [ 10 ]
  • TNF-alfa, IL-1beta, IL-6, IL17 gibi inflamatuar sitokinleri azaltır. [ 11 ]
  • IL-10 seviyelerini yükseltir. Eğer çok yüksek IL-10 değerleri varsa düşürür. [ 11 , 12 , 13 , 14 , 15 ]
  • TGF-beta seviyelerini etkilemiyor gibi gözüküyor. [ 16 ]
  • COX-2 inhibe eder. [ 17 , 18 ]
  • PGE(2) inhibe eder. [ 19 , 20 ]
  • Foxp3 ve Treg hücrelerini artırır. [ 9 ]

Çörek otu gerçekten oldukça etkili anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Lakin ne yazık ki insanlar üzerinde yeteri kadar çalışma yapılmamıştır. Konu hakkında sadece 40 kadın hasta üzerinde yapılan bir insan çalışmasında çörek otunun romatoid artrit semptomlarını azalttığı. Genel semptomları, eklem sertliğini ve şişliği önlediği rapor edilmiştir [ 55 ].

Çörek otunun inflamasyonel durumlardaki etkinliğini doğrulamak için daha fazla insan ile yapılan çalışmalara ihtiyacımız var.

Astım

Hayvanlar üzerinde yapılan birçok çalışma çörek otunun astım semptomlarını azaltabileceğini ve akciğer fonksiyonlarını iyileştirebileceğini vaat etmektedir. [ 21 ]

İnsanlar üzerinde yapılan birkaç ufak çağlı çalışma bunu doğruluyor.

80 astım hastası üzerinde yapılan çalışmada günde iki kere 500 mg çörek otu yağı kullanımının astım semptomlarını iyileştirebildiği bulundu. [ 22 ]

29 astım hastası üzerinde yapılan başka bir çalışma benzer sonuçlar buldu. [ 23 ]

Diyabet Ve Kan Şekeri Kontrolü

1531 katılımcıyı içeren bir meta analiz çörek otu yağının tip 2 diyabetli hastalarda kan şekerinin düşürüp glikoz değerlerini kontrol altında tutabilmek için iyi bir strateji olabileceğini gösterdi. HBA1C değerlerini azaltabileceğini göstermektedir. [ 24 ]

İnsülin direncine sahip 60 hasta üzerinde yapılan bir çalışmada hastalara atorvastatin ve metformine ek olarak günde iki kez 2.5 ml çörek otu yağı verildi. Atorvastatin ve Metformine ek olarak çörek otu yağı kullanan grup kolesterol ve açlık kan şekeri konusunda daha iyi bir performans gösterdi. [ 25 ]

Çörek otu AMPK’yı aktive ettiği bilinen birçok bileşik içerir. [ 26 ]

Sıçanlar üzerinde yapılan çalışmalar çörek otunun AMPK aktivasyonu yolu ile insülin duyarlılığını artırıp kan şekeri kontrolünü iyileştirebildiğini göstermektedir. [ 27 ]

Yüksek Tansiyon

Çörek otunun yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olup olmadığı konusundaki araştırmalar birbiri ile çelişkili sonuçlar vermiştir.

Bazı çalışmalar çörek otu yağı kullanımının kan basıncını düşürebileceğini iddia etmektedir. [ 28 , 29 ]

Lakin bazı çalışmalar çörek otu kapsüllerinin bu konuda bir etkisi olmadığını göstermektedir. [ 30 , 31 ]

Konu hakkında en fazla insanı kapsayan (860 kişi) araştırmada çörek otunun hafif yüksek kan basıncını düşürebileceğini, çörek otu tozunun yağdan daha etkili olduğunu ve bir sonuca ulaşabilmenin 2 ay sürebileceğini belirttiler. [ 32 ]

Daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var.

Metobolik Sendrom Ve Yüksek Lipitler

Araştırmacılar çörek otunun kan lipitlerini azaltarak kalp damar hastalıkları riskini azaltabileceğini düşünüyorlar.

Yapılan çalışmalar çörek otunun

  • Trigliseritler [ 33 ]
  • Toplam kolesterol [ 33 ]
  • LDL kolesterol [ 33 ]

gibi lipidleri düşürebildiğini göstermektedir.

Çörek otu yağının özellikle LDL Kolesterol üzerinde ciddi bir düşürücü etkisi vardır [ 34 , 35 ]. Lakin HDL Kolesterolu sadece çörek otu tozu artırabiliyor gibi gözükmektedir. [ 33 ]

Hashimoto Tiroidi

40 Hasta üzerinde yapılan bir çalışmada hastalar iki gruba ayırılmış ve bir gruba toz nigella sativa ekstratı verilmiş diğer grup ise etkiyi görebilmek için plasebo olarak ayrılmış.

8 haftalık araştırmanın sonucunda nigella sativa ekstratı alan Hashimoto hastalarının Tiroid fonksiyonları iyileşmiş ve tiroid antikorları (anti-TPO) yarı yarıya düşmüş. [ 34 ]

Buna ek olarak 2023 yılında yapılan başka bir çalışma ise çörek otu yağının Hashimoto hastalarındaki immün fonksiyon üzerindeki etkilerini ölçmek istemiş.

Araştırmanın sonucunda çörek otu yağının immün sistemi dengelediği, IFN-y üretimini azalttığı ve Th1/Th2/Th17 üretimini değiştirdiği gösterilmiş. [ 35 ]

Erkek Kısırlığı

Hayvan çalışmalarında çörek otunun testosteron değerlerini artırıp sperm kalitesini iyileştirebildiği daha önce gösterilmişti. Lakin insanlar üzerindeki etkileri sadece tek bir çalışma ile sınırlı [ 18 , 19 ].

68 kısır erkek üzerinde yapılan bir çalışma, günlük 5 ml kadar çörek otu yağı kullanımının sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi gibi özellikleri kontrol grubuna göre önemli ölçüde artırabildiğini gösteriyor [ 17 ].

Bu konuyu araştıran daha çok insan araştırmasına ihtiyacımız var.

Bilişsel Sağlık

Hayvan çalışmaları nigella sativanın beyin hasarını önlemeye yardımcı olduğunu ve bilişsel işlevi iyileştirebileceğini düşündürmektedir. [ 108 , 109 ]

Çörek otu nöroinflamasyonu önleyerek otizm gibi hastalıklara da yardımcı olabilir. [ 113 , 114 ]

Bu konu hakkında 2013 yılında toplamda 40 yaşlı insan üzerinde bir çalışma yapılmış. Hastalara günde iki kez 500 mg çörek otu kapsülü verilmiş ve 9 haftanın sonucunda tedavi gurubu ve plasebo grubuna bilişsel işlevi ölçmek için çeşitli testler yapılmış.

Araştırmanın sonucunda çörek otu kapsüllerinin bilişi, dikkati ve hafızayı iyileştirdiği gözlemlenmiş. [ 112 ]

Konu hakkında daha fazla insan araştırmasına ihtiyacımız var.

Hayvan çalışmaları nigella sativa’nın GABA’yı artırabileceğini gösteriyor. [ 110 ]

Bilimsel çalışamalar daha yüksek GABA’ya sahip olan insanların daha yüksek zeka, IQ ve bilişsel performans ile ilişkilendirmektedir. [ 111 ]

Anksiyete (Kaygı)

Hayvan çalışmaları çörek otunun anksiyete semptomlarını iyileştirmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir. [ 115 , 116 ]

İnsanlar üzerinde yapılan bir çalışmada günde 1 gr çörek otunun kaygı semptomlarını azaltabildiği bulundu. Lakin çalışma yanlızca 48 kişi üzerinde yapıldı. [ 121 ]

Bununla birlikte GABA’yı artırmanın potansiyel olarak kaygı semptomlarını azaltması gerekir. [ 117 ]

Ek olarak çörek otu yağı muhtemelen seratonini artırır lakin bu konu ile ilgili henüz literatürde bir çalışma bulunmuyor.

Diğer Çalışmalar

  • Akne’ye yardımcı olabilir. Ufak bir çalışmada nigella sativa içeren bir krem kullanılması aknenin şiddetini %78 oranında azalttığı bulundu.
  • Tek bir kişi üzerinde yapılan çalışmada sedef hastalığının tedavisinde içeriğinde çörek otu yağı da bulunan bir ürün kullanılmış ve olumlu sonuç alınmış [ 100 ]. Hayvan çalışmaları sedef hastalığında inflamasyonu azaltabileceğini göstermektedir [ 101 ].
  • Egzama hastaların üzerinde yapılan bir çalışmada nigella sativa’nın Betametazon ile benzer bir etkiye sahip olduğu bulundu. [ 105 ]
  • Türk doktorlar tarafından yapılan bir çalışmada (asın bayrakları) çörek otunun vitiligo hastalarında repigmentasyonu artırdığından bahsedildi. [ 102 ]
  • Göğüs ağrısından (mastalji) şikayet eden 52 kadın üzerinde yapılan bir çalışmada çörek otu içeren bir kremin ağrı semptomlarını %82 oranında azaltabildiği bulundu. [ 103 ]
  • Epilepsili çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada çörek otunun nöbetleri azaltabildiği rapor edilmiştir. [ 104 ]
  • Alerjik riniti olan insanlar üzerinde yapılan 2 farklı çalışma çörek otu yağının alerjik rinit semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir. [ 106 , 107 ]

AntiBakteriyel + Antiviral + Antifungal Etki

Çörek otu eski çağlardan beri enfeksiyonların tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır. İnsanlar eski çağlardan beri çeştili enfeksiyonlara çörek otunu gerek oral gerek ise topikal olarak uygulamaktadırlar.

Yapılan çalışmalar çörek otunun

  • Staphylococcus aureus64 ].
  • MRSA (metisiline dirençli Staphylococcus aureus ) [ 65 ].
  • Helicobacter Pylori [ 120 ]
  • Çörek otu, farelerde herpes’e neden olan sitomegalovirüs virüsü (CMV) ile savaşmaya yardımcı olmuştur [ 70 ].

gibi çeşitli bakteri ve mantarlara karşı etkinliği olduğunu gösteriyor.

Lakin bu çalışmalardan Helicobacter Pylori haricindeki hiçbirisi insanlar üzerinde yapılmamıştır.

Kanser

Çörek otu ve kanser konusunda sahip olduğumuz bilgiler sadece hayvanlar üzerinde elde edilen çalışmalara dayanıyor ve elimizde çok kapsamlı araştırmalar yok. Bu araştırmalar çörek otunun;

  • Sıçanlarda tümör büyümesini ve yayılmasını engellediğini gösteriyor [ 82 , 83 ].
  • Bir araştırma çörek otundan elde edilen bileşik olan Timokinonun oldukça güçlü anti-kanser etkilere sahip olduğunu gösteriyor [ 88 ].
  • Timokinonun, sıçanlarda karaciğer ve mesane kanserini azaltmıştır [ 84 , 85 , 86 ].
  • Başka bir araştırma Timokinonun mide kanserinin büyümesini engellediğini ggösteriyor. [ 90 ]
  • Çörek otunun NF-KB yolu üzerinden önemli antikanser etkilere sahip olduğunu gösteren başka bir araştırma [ 89 ]

Lakin çalışmaların sayısı oldukça az ve birçoğu hayvanlar üzerinde veya labarotuvar ortamında yapılmış. Konu hakkında daha ileri düzey ve kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuyoruz.

Mustafa Aydın
Yanlız ve çaresiz olmanın ne demek olduğunu çok iyi biliyorum. Bu yüzden bu dünyada başka hiç bir insanın yanlız ve çaresiz hissetmesini istemiyorum.

Son Makaleler

Sigaranın Zararları (Bilimsel Kanıtları İle)

1920'li yıllardan itibaren bilim adamları ve doktorlar sigarayı çeşitli hastalıklar ile ilişkilendiriyorlar. Araştırmacılar, sigara içmenin kanser , kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kalp hastalığı , IQ'da düşüş , erken yaşlanma ( saç dökülmesi de dahil...

Neden Daha Fazla Doktor Yetiştirmemize Rağmen Daha Çok Hasta Oluyoruz !

Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle sağlığın nasıl üretilebileceğinden bahsetmem gerekiyor. Öncelikle konu sağlık veya başka bir şey olsun, iktisadi olarak eğer bir şey...

Neden Hergün 42 Farklı Takviye Kullanıyorum !

Deli değilim ! Mantıklı bir açıklamam var. Hali hazırdaki tıp literatürü beni iyileştirebilmek için yetersiz kaldığında başıma daha kötü ne gelebilir ki diyerek yenilikçi bilimsel...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

İlginizi Çekebilir